(1) شناسایی ملاحظات اخلاقی یادگیری ماشینی در اپلیکیشنهای مراقبت سلامت
نویسندگان: Danton S. Char (دانشکدۀ پزشکی استنفورد)، Chris Feudtner، Michael D. Abràmoff
نام ژورنال: The American Journal of Bioethics | از اینجا بخوانید
همراستا با منافع احتمالیِ تأمین مراقبت سلامت، اپلیکیشنهای یادگیری ماشینی در حوزۀ مراقبت سلامت (ML-HCAs سیستمهای تشخیصی مبتنی بر هوش مصنوعیاند که با استفاده از یادگیری ماشینی و بهکارگیری الگوریتمها از کلاندادهها میآموزند و میتوانند بدون آنکه واضحاً برنامهریزی شوند، دست به پیشبینی بزنند) چند نگرانی اخلاقی ایجاد میکنند. ارزیابی اخلاقی ML-HCAها نیازمند آن است که مسئلۀ کلی ارزیابی چنین فناوریهایی را، بهویژه برای گروه گستردهای از ذینفعان، سازمان دهیم. در این مقاله، برای داشتن رویکردی سیستماتیک در شناسایی نگرانیهای اخلاقی ML-HCAها، نخست، مدلی مفهومی را از ساختارِ مفهوم، توسعه و بهکارگیری این اپلیکشینها بررسی میکنیم و همچنین ساختار ارزیابی هر یک از این مراحل را بهموازات پیش خواهیم برد. علاوهبر این مدل، ما سؤالاتی کلیدی دربارۀ موضوعات مبتنی بر ارزش مطرح خواهیم کرد و همچنین به ملاحظاتی اخلاقی خواهیم پرداخت که غالباً از بررسی متونِ پیشین به دست آمدهاند، ولی تعدادی از آنها نیز نیازمند توجه بیشترند. چارچوب مورد استفاده در این مقاله برای ارزیابی سیستماتیک ML-HCA از مرحلۀ توسعه تا مرحلۀ بهکارگیری مفید خواهد بود و همچنین امکان مشارکت میانرشتگیِ ذینفعان گستردهای را فراهم میآورد.
(2) معرفی شمارۀ ویژه چهلمین سالگرد انتشار کتاب اصول اخلاق زیستپزشکی
نام ژورنال: The Journal of Medicine and Philosophy | از اینجا بخوانید
این شماره از ژورنال پزشکی و فلسفه، به مناسبت چهلمین سالگرد انتشار کتاب اصول اخلاق زیستپزشکی به موضوعات پیرامون این چارچوب اخلاقی و انتقادات مربوط به آن پرداخته است. در دو مقالۀ ابتدایی، تام بوشام و جیمز چیلدرس، خودزندگینامۀ فکریشان را به رشتۀ تحریر درآوردهاند که برای نخستین بار در همین شماره منتشر شده است و در ادامه، مقالاتی در نقد اصول بوشام و چیلدرس از نظریهپردازان بهنام –مانند رابرت ویچ– آورده شده و مقالۀ انتهایی، جوابیۀ بوشام و چیلدرس به این مقالات است. در بخشی از مقدمۀ این شماره میخوانیم: «با وجود آنکه این شماره در سال 2020 منتشر میشود، تمامی مقالات در 2019 تکمیل شدهاند، یعنی 40 سال پس از انتشار نخستین ویراست کتاب اصول در 1979 میلادی. اگر یک مرجع علمی اخلاق زیستی شایستۀ چنین مقامی باشد، اصولِ بوشام و چیلدرس همان کتاب است. نمیتوان داستان اخلاق زیستی معاصر را بدون ذکر نام تام بوشام و جیمز چیلدرس بهعنوان دو شخصیت پیشرو در این داستان، نقل کرد. آنها نهتنها نقشی محوری در ایجاد این حیطۀ علمی داشتند، بلکه در40 سال گذشته بهعنوان دو تن از تأثیرگذارترین افراد آن باقی ماندهاند. چارچوب اخلاقی پرداختهشده در کتاب اصول، تأثیری شگرف بر گسترۀ وسیعی از رشتههای دانشگاهی داشته است که از اخلاق زیستی، اخلاق بالینی و اخلاق پژوهش تا فلسفه، الهیات، سیاستگذاری عمومی و همچنین پزشکی، پرستاری و بیش از اینها را در بر میگیرد. چارچوب اخلاقی بوشام و چیلدرس که غالباً آن را «اصلگروی» یا «رویکرد چهار اصل» مینامیم، احتمالاً معروفترین رویکرد حاضر در اخلاق زیستپزشکی امروز است.»
(3) توزیع واکسن: یگانهگرایی یا کثرتگرایی؟
نویسندگان: Alberto Giubilini، Julian Savulescu، Dominic Wilkinson
نام ژورنال: BMI Journal of Medical Ethics | از اینجا بخوانید
فایزر نتایج اولیۀ واکسن mRNA کووید خود را با اثربخشی 90% در فاز سوم کارآزمایی منتشر کرده است و امید میرود که نخستین دوزها تا انتهای سال میلادی برای توزیع در دسترس قرار گیرند. با در نظر گرفتن دسترسی محدود در ماههای نخستین، مباحثه در خصوص چگونگی توزیع این واکسنها به سرعت بالا گرفته است.
بهطور گسترده، این سوال از جنس اخلاق است و موضوعات و ارزشهای اخلاقی در آن –آشکارا یا پنهانی– به چشم میخورند. زبانی که برای مباحثه در این خصوص (در انگلستان) استفاده میشود، غالباً ارزشهایی اخلاقی را بهعنوان پیشفرض در نظر میگیرد که نیازمند شفاف شدن و بازنگری است. برای مثال، گزارش دولت انگلستان برای گروههای دارای اولویت برای دریافت واکسن کووید-19 اینگونه بیان میکند: «مدلسازیهای ریاضیاتی نشان دادهاند مادامیکه واکسنهای در دسترس برای سالمندان ایمن و اثربخش باشد، آنها باید اولویتی بالا برای آن داشته باشند.» این زبانی اخلاقی است که در قالب زبانی علمی بیان میشود. اینکه سالمندان «باید» اولویتی بالا داشته باشند، بسته به این است که ما در یک سیاستگذاری واکسیناسیون چه هدفی را دنبال کنیم که این امر، خود انتخابهایی مبتنی بر ارزش را طلب میکند. توزیع واکسنهای کووید-19 باید منافع سلامت عمومی را بیشینه سازد، یا موانع موجود در نظام NHS را کاهش دهد، یا تا حد امکان حیات انسانهای بیشتری را از کووید-19 نجات دهد. این موارد الزاماً یکسان نیستند و انتخاب میان آنها، انتخابی اخلاقی است. در بحث توزیع، ممکن است دو فاز داشته باشیم.
فاز نخست که احتمالاً تعداد افرادی که خواستار واکسناند، از تعداد واکسنها بیشتر است. در این فاز، سوال این است که چگونه باید میان دسترسی افراد اولویتگذاری کنیم؟ مثلاً باید به سالمندان یا سایر گروههای آسیبپذیر واکسن بدهیم، یا به افرادی که مشاغل حیاتی دارند؟
در فاز دوم، تولید افزایش یافته و تعداد واکسنها از تعداد افرادی که آن را طلب میکنند، بیشتر شده است. بدین ترتیب، سوال اینگونه مطرح میشود که چگونه باید مصرف واکسن را به شیوهای اخلاقی افزایش داد؟ مثلاً آیا مردم به تزریق واکسن مجبور، تشویق یا ترغیب شوند؟
(4) اصل پایداری در اخلاق تخصیص منابع مراقبت سلامت
نویسندگان: Christian Munthe، Davide Fumagalli، Erik Malmqvist
نام ژورنال: BMI Journal of Medical Ethics | از اینجا بخوانید
در این مقاله، ما اصل پایداری (Principle pf Sustainability) را در جهت تکمیل اصول مورد استفاده در موجهسازی تخصیص منابعِ مراقبت سلامت پیشنهاد میکنیم. ما استدلال میکنیم که بهکارگیری اصول مرسوم مانند درمان برابر، نیاز، پیشآگهی و هزینه-اثربخشی موجب ایجاد امری میشود که ما آن را دینامیک منفی مینامیم. دینامیک منفی به معنای کاهشی تدریجی در ارزشهایی است که میتوانند در آینده در مراقبت سلامت مورد استفاده قرار گیرند. ما بیان میکنیم که این اصل چگونه ممکن است اَشکال مختلفی به خود بگیرد و اشاره خواهیم کرد که تعهد به اصل پایداری، امروزه نیز توسط ملاحظاتی درون اصول اخلاقی که تخصیص منابع مراقبت سلامت را راهبری میکنند، حمایت میشود. همچنین دو ایراد را بررسی خواهیم کرد و استدلال میکنیم که نخستین ایراد، یا بر اساس پیشفرضهایی غیرمنطقی است یا مصادره به مطلوب است، درحالیکه دومین ایراد بهصورت مناسبی قابلیت تطبیق با اصل پیشنهادی ما را دارد.



